Gamy · Moll

Gama es-moll

Gama es-moll (także dis-moll) ma siedem dźwięków i 6 bemoli przy kluczu. Jej akordy: E♭m, Fdim, G♭, A♭m, Bm, C♭, D♭, a do tego B jako mocna V. Posłuchaj gamy, każdego akordu i typowych progresji.

EsFGesAsBCesDes

Akordy ↓

Es – F – Ges – As – B – Ces – Des – Es · dotknij klawisza, żeby go usłyszeć

Dźwięki gamy

Es, F, Ges, As, B, Ces, Des, a potem znowu Es.

Wszystkie gamy molowe naturalne mają ten sam układ całych tonów i półtonów: cały ton, półton, cały ton, cały ton, półton, cały ton, cały ton. Cały ton przeskakuje jeden klawisz, półton idzie do sąsiedniego klawisza, czarnego albo białego.

Na pięciolinii

W nutach znaki przykluczowe stoją raz na początku pięciolinii, dlatego Es, Ges, As, B, Ces, Des nie potrzebują już własnych znaków. Prawa ręka w kluczu wiolinowym, lewa oktawę niżej w kluczu basowym. Dotknij nuty, żeby ją usłyszeć.

Akordy tonacji es-moll

Na każdym dźwięku gamy ułóż trzy dźwięki gamy, zawsze przeskakując jeden: tak powstaje siedem akordów tonacji. W mollu przychodzą zawsze w tej samej kolejności: moll, zmniejszony, dur, moll, moll, dur, dur. Cyfry rzymskie liczą stopnie od toniki; duże cyfry oznaczają akordy durowe.

Dotknij akordu, żeby go usłyszeć. Dźwięk basowy świeci na liliowo.

Progresje w es-moll

Epicki molli – VI – III – VII

E♭mE♭m7C♭C♭maj7G♭G♭maj7D♭D♭7

Ciemno, szeroko i z napędem: ulubieniec muzyki filmowej i wielkich molowych refrenów.

Moll z mocną Vi – iv – V – i

E♭mE♭m7A♭mA♭m7BB7E♭mE♭m7

Durowa V, pożyczona z molowej harmonicznej, ciągnie do domu dużo mocniej niż własna molowa v.

Kadencja andaluzyjskai – VII – VI – V

E♭mE♭m7D♭D♭7C♭C♭maj7BB7

Bas schodzi czterema stopniami w dół aż do durowej V: brzmienie flamenco.

II – V – I w molluiiø7 – V7 – i

Fm7♭5B7E♭mE♭m7

Jazzowy zwrot w mollu: półzmniejszony, septymowy dominantowy, do domu.

Moll naturalnyi – iv – v – i

E♭mE♭m7A♭mA♭m7BmBm7E♭mE♭m7

Z molową v gamy: łagodniej, dawniej, ludowo.

Raz dookoła kołai – iv – VII – III

E♭mE♭m7A♭mA♭m7D♭D♭7G♭G♭maj7

Każda pryma opada o kwintę: koło kwintowe wewnątrz jednej tonacji.

V w mollu. Według gamy v to Bm, ale większość utworów w es-moll podwyższa siódmy stopień, Des, o półton na D. Wtedy v staje się B (B, D, F), a z septymą B7. To durowa V z molowej harmonicznej, która dużo mocniej ciągnie do E♭m. To ostatni kafelek powyżej; posłuchaj różnicy w „Moll z mocną V”.

Stopień	Akord	Dźwięki	Akord septymowy
i	E♭m	Es – Ges – B	E♭m7
ii°	Fdim	F – As – Ces	Fm7♭5
III	G♭	Ges – B – Des	G♭maj7
iv	A♭m	As – Ces – Es	A♭m7
v	Bm	B – Des – F	Bm7
VI	C♭	Ces – Es – Ges	C♭maj7
VII	D♭	Des – F – As	D♭7
V	B	B – D – F	B7

Z akordami septymowymi każdy akord dostaje jeden dźwięk więcej, septymę nad prymą (oczywiście z gamy): brzmienie jazzu, soulu i muzyki filmowej. Wszystkie tonacje: akordy w każdej tonacji.

Znaki przykluczowe

Gama es-moll ma 6 bemoli przy kluczu (Es, Ges, As, B, Ces, Des). Stoją na początku każdej pięciolinii utworów w es-moll.

Tonacja równoległa to Fis-dur: te same dźwięki od Fis, więc te same siedem akordów. Wszystkie tonacje na kole kwintowym, wszystkie znaki w znakach przykluczowych.

Palcowanie

Zasada, która obowiązuje w każdej gamie: kciuk nigdy na czarnym klawiszu. Podkładaj kciuk tuż po grupie czarnych klawiszy, a czarne graj palcami 2 i 3 (albo 2, 3 i 4). Znajdź palcowanie, które trzyma się tej zasady, zapisz je w nutach i używaj za każdym razem tego samego.

Jak ją ćwiczyć

Najpierw każda ręka osobno, powoli i z metronomem. Równość przed tempem: każdy dźwięk tak samo długi i tak samo mocny.
Pilnuj kciuka: ma przechodzić miękko pod ręką, tak żeby ręka nie podskakiwała.
Kiedy powoli wychodzi równo, przyspieszaj metronom krok po kroku. Potem obie ręce razem, oktawę od siebie.
Potem akordy: w lewej pryma, w prawej akord, i progresje powyżej, bez patrzenia na ręce.

Czy twoja gama jest naprawdę równa? Ivory słucha, jak grasz, i mówi ci, co nie gra: brakująca nuta, ręka, która się spóźnia, nierówny akord. A potem pozwala ci usłyszeć, jak to powinno brzmieć.

Poznaj Ivory, nauczyciela gry na pianinie, który słucha →

Najczęstsze pytania

Jakie akordy należą do tonacji es-moll?

Siedem akordów tonacji es-moll to E♭m, Fdim, G♭, A♭m, Bm, C♭, D♭. Większość utworów w es-moll używa też durowej V z molowej harmonicznej, B (i B7).

Jakie dźwięki ma gama es-moll?

Es, F, Ges, As, B, Ces, Des, a potem znowu Es.

Ile znaków przykluczowych ma es-moll?

Gama es-moll ma 6 bemoli (Es, Ges, As, B, Ces, Des).

Czy V w es-moll to B, czy Bm?

Zdarza się jedno i drugie. Według gamy to Bm (v), ale większość utworów w es-moll podwyższa siódmy stopień z Des na D i dostaje w ten sposób B. Ta durowa V prowadzi z powrotem do E♭m dużo mocniej.

Jaka jest tonacja równoległa do es-moll?

Fis-dur: te same dźwięki, od Fis.