Gamy · Moll

Gama gis-moll

Gama gis-moll ma siedem dźwięków i 5 krzyżyków przy kluczu. Jej akordy: G♯m, A♯dim, H, C♯m, D♯m, E, F♯, a do tego D♯ jako mocna V. Posłuchaj gamy, każdego akordu i typowych progresji.

GisAisHCisDisEFis

Akordy ↓

Gis – Ais – H – Cis – Dis – E – Fis – Gis · dotknij klawisza, żeby go usłyszeć

Dźwięki gamy

Gis, Ais, H, Cis, Dis, E, Fis, a potem znowu Gis.

Wszystkie gamy molowe naturalne mają ten sam układ całych tonów i półtonów: cały ton, półton, cały ton, cały ton, półton, cały ton, cały ton. Cały ton przeskakuje jeden klawisz, półton idzie do sąsiedniego klawisza, czarnego albo białego.

Na pięciolinii

W nutach znaki przykluczowe stoją raz na początku pięciolinii, dlatego Gis, Ais, Cis, Dis, Fis nie potrzebują już własnych znaków. Prawa ręka w kluczu wiolinowym, lewa oktawę niżej w kluczu basowym. Dotknij nuty, żeby ją usłyszeć.

Akordy tonacji gis-moll

Na każdym dźwięku gamy ułóż trzy dźwięki gamy, zawsze przeskakując jeden: tak powstaje siedem akordów tonacji. W mollu przychodzą zawsze w tej samej kolejności: moll, zmniejszony, dur, moll, moll, dur, dur. Cyfry rzymskie liczą stopnie od toniki; duże cyfry oznaczają akordy durowe.

Dotknij akordu, żeby go usłyszeć. Dźwięk basowy świeci na liliowo.

Progresje w gis-moll

Epicki molli – VI – III – VII

G♯mG♯m7EEmaj7HHmaj7F♯F♯7

Ciemno, szeroko i z napędem: ulubieniec muzyki filmowej i wielkich molowych refrenów.

Moll z mocną Vi – iv – V – i

G♯mG♯m7C♯mC♯m7D♯D♯7G♯mG♯m7

Durowa V, pożyczona z molowej harmonicznej, ciągnie do domu dużo mocniej niż własna molowa v.

Kadencja andaluzyjskai – VII – VI – V

G♯mG♯m7F♯F♯7EEmaj7D♯D♯7

Bas schodzi czterema stopniami w dół aż do durowej V: brzmienie flamenco.

II – V – I w molluiiø7 – V7 – i

A♯m7♭5D♯7G♯mG♯m7

Jazzowy zwrot w mollu: półzmniejszony, septymowy dominantowy, do domu.

Moll naturalnyi – iv – v – i

G♯mG♯m7C♯mC♯m7D♯mD♯m7G♯mG♯m7

Z molową v gamy: łagodniej, dawniej, ludowo.

Raz dookoła kołai – iv – VII – III

G♯mG♯m7C♯mC♯m7F♯F♯7HHmaj7

Każda pryma opada o kwintę: koło kwintowe wewnątrz jednej tonacji.

V w mollu. Według gamy v to D♯m, ale większość utworów w gis-moll podwyższa siódmy stopień, Fis, o półton na Fisis. Wtedy v staje się D♯ (Dis, Fisis, Ais), a z septymą D♯7. To durowa V z molowej harmonicznej, która dużo mocniej ciągnie do G♯m. To ostatni kafelek powyżej; posłuchaj różnicy w „Moll z mocną V”.

Stopień	Akord	Dźwięki	Akord septymowy
i	G♯m	Gis – H – Dis	G♯m7
ii°	A♯dim	Ais – Cis – E	A♯m7♭5
III	H	H – Dis – Fis	Hmaj7
iv	C♯m	Cis – E – Gis	C♯m7
v	D♯m	Dis – Fis – Ais	D♯m7
VI	E	E – Gis – H	Emaj7
VII	F♯	Fis – Ais – Cis	F♯7
V	D♯	Dis – Fisis – Ais	D♯7

Z akordami septymowymi każdy akord dostaje jeden dźwięk więcej, septymę nad prymą (oczywiście z gamy): brzmienie jazzu, soulu i muzyki filmowej. Wszystkie tonacje: akordy w każdej tonacji.

Znaki przykluczowe

Gama gis-moll ma 5 krzyżyków przy kluczu (Gis, Ais, Cis, Dis, Fis). Stoją na początku każdej pięciolinii utworów w gis-moll.

Tonacja równoległa to H-dur: te same dźwięki od H, więc te same siedem akordów. Wszystkie tonacje na kole kwintowym, wszystkie znaki w znakach przykluczowych.

Palcowanie

Zasada, która obowiązuje w każdej gamie: kciuk nigdy na czarnym klawiszu. Podkładaj kciuk tuż po grupie czarnych klawiszy, a czarne graj palcami 2 i 3 (albo 2, 3 i 4). Znajdź palcowanie, które trzyma się tej zasady, zapisz je w nutach i używaj za każdym razem tego samego.

Jak ją ćwiczyć

Najpierw każda ręka osobno, powoli i z metronomem. Równość przed tempem: każdy dźwięk tak samo długi i tak samo mocny.
Pilnuj kciuka: ma przechodzić miękko pod ręką, tak żeby ręka nie podskakiwała.
Kiedy powoli wychodzi równo, przyspieszaj metronom krok po kroku. Potem obie ręce razem, oktawę od siebie.
Potem akordy: w lewej pryma, w prawej akord, i progresje powyżej, bez patrzenia na ręce.

Czy twoja gama jest naprawdę równa? Ivory słucha, jak grasz, i mówi ci, co nie gra: brakująca nuta, ręka, która się spóźnia, nierówny akord. A potem pozwala ci usłyszeć, jak to powinno brzmieć.

Poznaj Ivory, nauczyciela gry na pianinie, który słucha →

Najczęstsze pytania

Jakie akordy należą do tonacji gis-moll?

Siedem akordów tonacji gis-moll to G♯m, A♯dim, H, C♯m, D♯m, E, F♯. Większość utworów w gis-moll używa też durowej V z molowej harmonicznej, D♯ (i D♯7).

Jakie dźwięki ma gama gis-moll?

Gis, Ais, H, Cis, Dis, E, Fis, a potem znowu Gis.

Ile znaków przykluczowych ma gis-moll?

Gama gis-moll ma 5 krzyżyków (Gis, Ais, Cis, Dis, Fis).

Czy V w gis-moll to D♯, czy D♯m?

Zdarza się jedno i drugie. Według gamy to D♯m (v), ale większość utworów w gis-moll podwyższa siódmy stopień z Fis na Fisis i dostaje w ten sposób D♯. Ta durowa V prowadzi z powrotem do G♯m dużo mocniej.

Jaka jest tonacja równoległa do gis-moll?

H-dur: te same dźwięki, od H.