Gamy · Moll
Gama d-moll
Gama d-moll ma siedem dźwięków i 1 bemol przy kluczu. Jej akordy: Dm, Edim, F, Gm, Am, B, C, a do tego A jako mocna V. Posłuchaj gamy, każdego akordu i typowych progresji.
D – E – F – G – A – B – C – D · dotknij klawisza, żeby go usłyszeć
Dźwięki gamy
D, E, F, G, A, B, C, a potem znowu D.
Wszystkie gamy molowe naturalne mają ten sam układ całych tonów i półtonów: cały ton, półton, cały ton, cały ton, półton, cały ton, cały ton. Cały ton przeskakuje jeden klawisz, półton idzie do sąsiedniego klawisza, czarnego albo białego.
Na pięciolinii
W nutach znaki przykluczowe stoją raz na początku pięciolinii, dlatego B nie potrzebują już własnych znaków. Prawa ręka w kluczu wiolinowym, lewa oktawę niżej w kluczu basowym. Dotknij nuty, żeby ją usłyszeć.
Akordy tonacji d-moll
Na każdym dźwięku gamy ułóż trzy dźwięki gamy, zawsze przeskakując jeden: tak powstaje siedem akordów tonacji. W mollu przychodzą zawsze w tej samej kolejności: moll, zmniejszony, dur, moll, moll, dur, dur. Cyfry rzymskie liczą stopnie od toniki; duże cyfry oznaczają akordy durowe.
Progresje w d-moll
Ciemno, szeroko i z napędem: ulubieniec muzyki filmowej i wielkich molowych refrenów.
Durowa V, pożyczona z molowej harmonicznej, ciągnie do domu dużo mocniej niż własna molowa v.
Bas schodzi czterema stopniami w dół aż do durowej V: brzmienie flamenco.
Jazzowy zwrot w mollu: półzmniejszony, septymowy dominantowy, do domu.
Z molową v gamy: łagodniej, dawniej, ludowo.
Każda pryma opada o kwintę: koło kwintowe wewnątrz jednej tonacji.
V w mollu. Według gamy v to Am, ale większość utworów w d-moll podwyższa siódmy stopień, C, o półton na Cis. Wtedy v staje się A (A, Cis, E), a z septymą A7. To durowa V z molowej harmonicznej, która dużo mocniej ciągnie do Dm. To ostatni kafelek powyżej; posłuchaj różnicy w „Moll z mocną V”.
| Stopień | Akord | Dźwięki | Akord septymowy |
|---|---|---|---|
| i | Dm | D – F – A | Dm7 |
| ii° | Edim | E – G – B | Em7♭5 |
| III | F | F – A – C | Fmaj7 |
| iv | Gm | G – B – D | Gm7 |
| v | Am | A – C – E | Am7 |
| VI | B | B – D – F | Bmaj7 |
| VII | C | C – E – G | C7 |
| V | A | A – Cis – E | A7 |
Z akordami septymowymi każdy akord dostaje jeden dźwięk więcej, septymę nad prymą (oczywiście z gamy): brzmienie jazzu, soulu i muzyki filmowej. Wszystkie tonacje: akordy w każdej tonacji.
Znaki przykluczowe
Gama d-moll ma 1 bemol przy kluczu (B). Stoją na początku każdej pięciolinii utworów w d-moll.
Tonacja równoległa to F-dur: te same dźwięki od F, więc te same siedem akordów. Wszystkie tonacje na kole kwintowym, wszystkie znaki w znakach przykluczowych.
Palcowanie
- Prawa ręka (w górę): 1 2 3 1 2 3 4 5
- Lewa ręka (w górę): 5 4 3 2 1 3 2 1
1 to kciuk. W dół te same palce w odwrotnej kolejności.
Jak ją ćwiczyć
- Najpierw każda ręka osobno, powoli i z metronomem. Równość przed tempem: każdy dźwięk tak samo długi i tak samo mocny.
- Pilnuj kciuka: ma przechodzić miękko pod ręką, tak żeby ręka nie podskakiwała.
- Kiedy powoli wychodzi równo, przyspieszaj metronom krok po kroku. Potem obie ręce razem, oktawę od siebie.
- Potem akordy: w lewej pryma, w prawej akord, i progresje powyżej, bez patrzenia na ręce.
Czy twoja gama jest naprawdę równa? Ivory słucha, jak grasz, i mówi ci, co nie gra: brakująca nuta, ręka, która się spóźnia, nierówny akord. A potem pozwala ci usłyszeć, jak to powinno brzmieć.
Najczęstsze pytania
Jakie akordy należą do tonacji d-moll?
Siedem akordów tonacji d-moll to Dm, Edim, F, Gm, Am, B, C. Większość utworów w d-moll używa też durowej V z molowej harmonicznej, A (i A7).
Jakie dźwięki ma gama d-moll?
D, E, F, G, A, B, C, a potem znowu D.
Ile znaków przykluczowych ma d-moll?
Gama d-moll ma 1 bemol (B).
Czy V w d-moll to A, czy Am?
Zdarza się jedno i drugie. Według gamy to Am (v), ale większość utworów w d-moll podwyższa siódmy stopień z C na Cis i dostaje w ten sposób A. Ta durowa V prowadzi z powrotem do Dm dużo mocniej.
Jaka jest tonacja równoległa do d-moll?
F-dur: te same dźwięki, od F.