Gamy · Moll
Gama e-moll
Gama e-moll ma siedem dźwięków i 1 krzyżyk przy kluczu. Jej akordy: Em, F♯dim, G, Am, Hm, C, D, a do tego H jako mocna V. Posłuchaj gamy, każdego akordu i typowych progresji.
E – Fis – G – A – H – C – D – E · dotknij klawisza, żeby go usłyszeć
Dźwięki gamy
E, Fis, G, A, H, C, D, a potem znowu E.
Wszystkie gamy molowe naturalne mają ten sam układ całych tonów i półtonów: cały ton, półton, cały ton, cały ton, półton, cały ton, cały ton. Cały ton przeskakuje jeden klawisz, półton idzie do sąsiedniego klawisza, czarnego albo białego.
Na pięciolinii
W nutach znaki przykluczowe stoją raz na początku pięciolinii, dlatego Fis nie potrzebują już własnych znaków. Prawa ręka w kluczu wiolinowym, lewa oktawę niżej w kluczu basowym. Dotknij nuty, żeby ją usłyszeć.
Akordy tonacji e-moll
Na każdym dźwięku gamy ułóż trzy dźwięki gamy, zawsze przeskakując jeden: tak powstaje siedem akordów tonacji. W mollu przychodzą zawsze w tej samej kolejności: moll, zmniejszony, dur, moll, moll, dur, dur. Cyfry rzymskie liczą stopnie od toniki; duże cyfry oznaczają akordy durowe.
Progresje w e-moll
Ciemno, szeroko i z napędem: ulubieniec muzyki filmowej i wielkich molowych refrenów.
Durowa V, pożyczona z molowej harmonicznej, ciągnie do domu dużo mocniej niż własna molowa v.
Bas schodzi czterema stopniami w dół aż do durowej V: brzmienie flamenco.
Jazzowy zwrot w mollu: półzmniejszony, septymowy dominantowy, do domu.
Z molową v gamy: łagodniej, dawniej, ludowo.
Każda pryma opada o kwintę: koło kwintowe wewnątrz jednej tonacji.
V w mollu. Według gamy v to Hm, ale większość utworów w e-moll podwyższa siódmy stopień, D, o półton na Dis. Wtedy v staje się H (H, Dis, Fis), a z septymą H7. To durowa V z molowej harmonicznej, która dużo mocniej ciągnie do Em. To ostatni kafelek powyżej; posłuchaj różnicy w „Moll z mocną V”.
| Stopień | Akord | Dźwięki | Akord septymowy |
|---|---|---|---|
| i | Em | E – G – H | Em7 |
| ii° | F♯dim | Fis – A – C | F♯m7♭5 |
| III | G | G – H – D | Gmaj7 |
| iv | Am | A – C – E | Am7 |
| v | Hm | H – D – Fis | Hm7 |
| VI | C | C – E – G | Cmaj7 |
| VII | D | D – Fis – A | D7 |
| V | H | H – Dis – Fis | H7 |
Z akordami septymowymi każdy akord dostaje jeden dźwięk więcej, septymę nad prymą (oczywiście z gamy): brzmienie jazzu, soulu i muzyki filmowej. Wszystkie tonacje: akordy w każdej tonacji.
Znaki przykluczowe
Gama e-moll ma 1 krzyżyk przy kluczu (Fis). Stoją na początku każdej pięciolinii utworów w e-moll.
Tonacja równoległa to G-dur: te same dźwięki od G, więc te same siedem akordów. Wszystkie tonacje na kole kwintowym, wszystkie znaki w znakach przykluczowych.
Palcowanie
- Prawa ręka (w górę): 1 2 3 1 2 3 4 5
- Lewa ręka (w górę): 5 4 3 2 1 3 2 1
1 to kciuk. W dół te same palce w odwrotnej kolejności.
Jak ją ćwiczyć
- Najpierw każda ręka osobno, powoli i z metronomem. Równość przed tempem: każdy dźwięk tak samo długi i tak samo mocny.
- Pilnuj kciuka: ma przechodzić miękko pod ręką, tak żeby ręka nie podskakiwała.
- Kiedy powoli wychodzi równo, przyspieszaj metronom krok po kroku. Potem obie ręce razem, oktawę od siebie.
- Potem akordy: w lewej pryma, w prawej akord, i progresje powyżej, bez patrzenia na ręce.
Czy twoja gama jest naprawdę równa? Ivory słucha, jak grasz, i mówi ci, co nie gra: brakująca nuta, ręka, która się spóźnia, nierówny akord. A potem pozwala ci usłyszeć, jak to powinno brzmieć.
Najczęstsze pytania
Jakie akordy należą do tonacji e-moll?
Siedem akordów tonacji e-moll to Em, F♯dim, G, Am, Hm, C, D. Większość utworów w e-moll używa też durowej V z molowej harmonicznej, H (i H7).
Jakie dźwięki ma gama e-moll?
E, Fis, G, A, H, C, D, a potem znowu E.
Ile znaków przykluczowych ma e-moll?
Gama e-moll ma 1 krzyżyk (Fis).
Czy V w e-moll to H, czy Hm?
Zdarza się jedno i drugie. Według gamy to Hm (v), ale większość utworów w e-moll podwyższa siódmy stopień z D na Dis i dostaje w ten sposób H. Ta durowa V prowadzi z powrotem do Em dużo mocniej.
Jaka jest tonacja równoległa do e-moll?
G-dur: te same dźwięki, od G.