Gamy · Moll

Gama f-moll

Gama f-moll ma siedem dźwięków i 4 bemole przy kluczu. Jej akordy: Fm, Gdim, A♭, Bm, Cm, D♭, E♭, a do tego C jako mocna V. Posłuchaj gamy, każdego akordu i typowych progresji.

FGAsBCDesEs

Akordy ↓

F – G – As – B – C – Des – Es – F · dotknij klawisza, żeby go usłyszeć

Dźwięki gamy

F, G, As, B, C, Des, Es, a potem znowu F.

Wszystkie gamy molowe naturalne mają ten sam układ całych tonów i półtonów: cały ton, półton, cały ton, cały ton, półton, cały ton, cały ton. Cały ton przeskakuje jeden klawisz, półton idzie do sąsiedniego klawisza, czarnego albo białego.

Na pięciolinii

W nutach znaki przykluczowe stoją raz na początku pięciolinii, dlatego As, B, Des, Es nie potrzebują już własnych znaków. Prawa ręka w kluczu wiolinowym, lewa oktawę niżej w kluczu basowym. Dotknij nuty, żeby ją usłyszeć.

Akordy tonacji f-moll

Na każdym dźwięku gamy ułóż trzy dźwięki gamy, zawsze przeskakując jeden: tak powstaje siedem akordów tonacji. W mollu przychodzą zawsze w tej samej kolejności: moll, zmniejszony, dur, moll, moll, dur, dur. Cyfry rzymskie liczą stopnie od toniki; duże cyfry oznaczają akordy durowe.

Dotknij akordu, żeby go usłyszeć. Dźwięk basowy świeci na liliowo.

Progresje w f-moll

Epicki molli – VI – III – VII

FmFm7D♭D♭maj7A♭A♭maj7E♭E♭7

Ciemno, szeroko i z napędem: ulubieniec muzyki filmowej i wielkich molowych refrenów.

Moll z mocną Vi – iv – V – i

FmFm7BmBm7CC7FmFm7

Durowa V, pożyczona z molowej harmonicznej, ciągnie do domu dużo mocniej niż własna molowa v.

Kadencja andaluzyjskai – VII – VI – V

FmFm7E♭E♭7D♭D♭maj7CC7

Bas schodzi czterema stopniami w dół aż do durowej V: brzmienie flamenco.

II – V – I w molluiiø7 – V7 – i

Gm7♭5C7FmFm7

Jazzowy zwrot w mollu: półzmniejszony, septymowy dominantowy, do domu.

Moll naturalnyi – iv – v – i

FmFm7BmBm7CmCm7FmFm7

Z molową v gamy: łagodniej, dawniej, ludowo.

Raz dookoła kołai – iv – VII – III

FmFm7BmBm7E♭E♭7A♭A♭maj7

Każda pryma opada o kwintę: koło kwintowe wewnątrz jednej tonacji.

V w mollu. Według gamy v to Cm, ale większość utworów w f-moll podwyższa siódmy stopień, Es, o półton na E. Wtedy v staje się C (C, E, G), a z septymą C7. To durowa V z molowej harmonicznej, która dużo mocniej ciągnie do Fm. To ostatni kafelek powyżej; posłuchaj różnicy w „Moll z mocną V”.

Stopień	Akord	Dźwięki	Akord septymowy
i	Fm	F – As – C	Fm7
ii°	Gdim	G – B – Des	Gm7♭5
III	A♭	As – C – Es	A♭maj7
iv	Bm	B – Des – F	Bm7
v	Cm	C – Es – G	Cm7
VI	D♭	Des – F – As	D♭maj7
VII	E♭	Es – G – B	E♭7
V	C	C – E – G	C7

Z akordami septymowymi każdy akord dostaje jeden dźwięk więcej, septymę nad prymą (oczywiście z gamy): brzmienie jazzu, soulu i muzyki filmowej. Wszystkie tonacje: akordy w każdej tonacji.

Znaki przykluczowe

Gama f-moll ma 4 bemole przy kluczu (As, B, Des, Es). Stoją na początku każdej pięciolinii utworów w f-moll.

Tonacja równoległa to As-dur: te same dźwięki od As, więc te same siedem akordów. Wszystkie tonacje na kole kwintowym, wszystkie znaki w znakach przykluczowych.

Palcowanie

Zasada, która obowiązuje w każdej gamie: kciuk nigdy na czarnym klawiszu. Podkładaj kciuk tuż po grupie czarnych klawiszy, a czarne graj palcami 2 i 3 (albo 2, 3 i 4). Znajdź palcowanie, które trzyma się tej zasady, zapisz je w nutach i używaj za każdym razem tego samego.

Jak ją ćwiczyć

Najpierw każda ręka osobno, powoli i z metronomem. Równość przed tempem: każdy dźwięk tak samo długi i tak samo mocny.
Pilnuj kciuka: ma przechodzić miękko pod ręką, tak żeby ręka nie podskakiwała.
Kiedy powoli wychodzi równo, przyspieszaj metronom krok po kroku. Potem obie ręce razem, oktawę od siebie.
Potem akordy: w lewej pryma, w prawej akord, i progresje powyżej, bez patrzenia na ręce.

Czy twoja gama jest naprawdę równa? Ivory słucha, jak grasz, i mówi ci, co nie gra: brakująca nuta, ręka, która się spóźnia, nierówny akord. A potem pozwala ci usłyszeć, jak to powinno brzmieć.

Poznaj Ivory, nauczyciela gry na pianinie, który słucha →

Najczęstsze pytania

Jakie akordy należą do tonacji f-moll?

Siedem akordów tonacji f-moll to Fm, Gdim, A♭, Bm, Cm, D♭, E♭. Większość utworów w f-moll używa też durowej V z molowej harmonicznej, C (i C7).

Jakie dźwięki ma gama f-moll?

F, G, As, B, C, Des, Es, a potem znowu F.

Ile znaków przykluczowych ma f-moll?

Gama f-moll ma 4 bemole (As, B, Des, Es).

Czy V w f-moll to C, czy Cm?

Zdarza się jedno i drugie. Według gamy to Cm (v), ale większość utworów w f-moll podwyższa siódmy stopień z Es na E i dostaje w ten sposób C. Ta durowa V prowadzi z powrotem do Fm dużo mocniej.

Jaka jest tonacja równoległa do f-moll?

As-dur: te same dźwięki, od As.